docid D3207CBBA8CA681BC125827B004AA4B9
Kunstkrant - De informatiekrant voor beelden kunst in Nederland

Dé informatiekrant voor beeldende kunst in Nederland...

Verkrijgbaar bij galerieën, musea en kunstinstellingen in heel Nederland
language :
English English
Nederlands vertaal naar engels
Deutsch Deutsch


kunstnieuws

Beeldhouwkring 100, geopend door Beatrix


De Nederlandse Kring van Beeldhouwers bestaat honderd jaar en viert dat met de tentoonstelling Beeldreflecties in Pulchri Studio in Den Haag (5 mei t/m 24 juni). Uit de afgelopen eeuw zijn zeven belangrijke ‘signaalbeelden’ geselecteerd, waar honderd leden zich door lieten inspireren voor een nieuw werk. In de tentoonstelling worden de belangrijkste criteria van de NKvB belicht: diversiteit en kwaliteit. De officiële opening is op 8 mei, door prinses Beatrix, zelf ook actief beeldhouwster.

Culturele Prijs Drenthe voor Harry Cock

Fotograaf Harry Cock (Assen, 1952) heeft de Grote Culturele Prijs van de provincie Drenthe ontvangen. Cock werkt onder meer voor de Volkskrant. In De Nieuwe Kolk in Assen (KINK) is tot 10 juni een expositie met een selectie uit zijn oeuvre: naast een keuze uit zijn opdrachten ook dagboekfoto’s, portretten en collages op Polaroid-formaat.

Singer Museum breidt uit vanwege schenking

Singer Laren ontvangt een omvangrijke schenking van kunstverzamelaar Els Blokker-Verwey. Zij is de weduwe van Jaap Blokker, grondlegger van de Blokker-keten. Rode draad in deze Nardinc-collectie is het werk van Jan Sluijters, aangevuld met dat van tijdgenoten als Leo Gestel, Kees van Dongen, Jan en Charley Toorop en Carel Willink. Tevens stelt Blokker het museum in de gelegenheid uit te breiden met een aantal nieuwe tentoonstellingszalen. Naar verwachting opent deze Nardinc-vleugel in 2020.

Color Award voor fotograaf Hans Withoos

Fotokunstenaar Hans Withoos is met zijn foto Squid in Los Angeles winnaar geworden van de International Color Awards in de categorie Food. Boy Surminski won in de categorie Portrait. Een tiental andere Nederlanders kreeg een eervolle vermelding. De foto’s van Hans Withoos zijn tot 21 mei te zien in het Westfries Museum in Hoorn in de expositie Withoos meets Withoos. Daarin worden veertig ‘fotografische schilderijen’ van Hans Withoos getoond naast werk van een verre voorvader, de fijnschilder Matthias Withoos (1627-1703).

Droom en Daad koopt Fenixloods Rotterdam

De stichting Droom en Daad – met Wim Pijbes als directeur – gaat van de Fenixloods II in Rotterdam een museum maken. Het pand op Katendrecht krijgt op de begane grond een combinatie van culturele, creatieve en culinaire voorzieningen. Op de eerste verdieping komt een permanente presentatie met het verhaal van landverhuizers – de miljoenen mensen die de ‘oude wereld’ verlieten om elders een beter leven te zoeken. In het project nemen onder meer Museum Rotterdam, het Nederlands Fotomuseum en het New-Yorkse Ellis Island deel. De realisatie zal ongeveer vijf jaar duren.

25ste Noorderlicht Fotofestival: ‘In Vivo’

Van 23 juni tot 23 september is in en rond Museum Belvédère in Heerenveen de 25ste editie van fotomanifestatie Noorderlicht. De titel is In Vivo, een ‘driedimensionaal natuuralbum met een twist’. Middels hedendaagse fotografie wordt ingegaan op onze natuurbeleving en ook op onze invloed op de natuur.

Zeldzaam familiegraf van 5600 jaar geleden

Bij opgravingen op het bedrijvenpark Medel in Tiel is een groot familiegraf ontdekt van 5600 jaar oud. Het gaat om een begraving van minimaal acht personen, waaronder twee jonge kinderen. Het is het grootste bewaard gebleven massagraf van Nederland uit die periode. Na onderzoek en conservering is het nu permanent te zien in het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden.

Vrijwilligers Museum Nagele krijgen Lelyprijs

De Lelyprijs 2018 is dit jaar uitgereikt aan de vrijwilligers van Museum Nagele. Het museum bestaat 20 jaar, mede dankzij de inzet van ruim 70 vrijwilligers. De Lelyprijs is de provinciale prijs van Flevoland voor cultuur of natuur.

Stedelijk Den Bosch wordt Design Museum

Het Stedelijk Museum ’s-Hertogenbosch gaat per 1 juni verder als Design Museum Den Bosch. In het verleden besteedde het museum al regelmatig aandacht aan design. Nu komen design en toegepaste kunst in het hart van het museum te staan. De huidige tentoonstelling California: designing freedom (t/m 17 juni) verwijst al naar de koerswijziging.

Alexander Pechtold in raad Drents Museum

Alexander Pechtold is benoemd als lid in de Raad van Toezicht van het Drents Museum. De leider van D66 woonde zijn eerste vier levensjaren in Emmen en voelt zich daardoor verbonden met Drenthe. Maar hij hoopt vooral vanuit zijn achtergrond als kunsthistoricus, veilingmeester en (momenteel) voorzitter van de Kunstcommissie van de Tweede Kamer als adviseur te kunnen optreden voor het provinciale museum met internationale allure.

Nieuw museum No Hero

In Delden is het nieuwe museum No Hero geopend. Het is een initiatief van de Twentse zakenman en kunstverzamelaar Geert Steinmeijer. Hij pint zich niet vast op één soort kunst. Met manifest-regels als ‘kunst is niet moeilijk’ en ‘museum No Hero verruimt je blik’ toont Steinmeijer kunst uit alle vijf continenten en uit verschillende periodes en stijlen. De eerste exposities tonen werk van de Haagse School, de Neue Wilden en abstract werkende kunstenaars als Frank Stella. Zie www.museumnohero.nl

Internationale Museumdag

Op 13 mei is het Internationale Museumdag. In Nederland wordt er niet of nauwelijks aandacht aan besteed. Maar in Duitsland worden allerlei activiteiten georganiseerd en zijn verschillende musea gratis toegankelijk. Zie www.museumstag.de

Grunberg in Stedelijk

Gedurende de maand mei is Arnon Grunberg dagelijks in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Samen met 17 kunstenaars neemt hij deel aan de dagelijks gang van zaken. ’s Middags is de Audi-zaal hun werkplek. Bezoekers kunnen met hen in gesprek gaan. Op 1 juni is een feestelijke afsluiting met debatten, performances en presentaties.

Rembrandts kantoortje

Het Rembrandthuis is bezig met een aantal vernieuwingen en verbeteringen. Zo is in het Voorhuys het kleine kantoortje geopend, waar Rembrandt zijn administratie deed. De inrichting is gerealiseerd op basis van archiefstukken en historisch beeldmateriaal. Daarnaast is er op zolder een nieuw prentenkabinet en is het entreegebied van Het Rembrandthuis heringericht. Dit voorjaar volgen meer aanpassingen aan het Amsterdamse museumcomplex om de aanwezigheid van Rembrandt, zijn gezin en zijn leerlingen nog beter voelbaar te maken.

Anne Geene wint (2x) Volkskrant Kunstprijs

Anne Geene heeft in Stedelijk Museum Schiedam de Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2018 gewonnen. Ook de publieksprijs viel haar ten deel. De Haagse kunstenares onderzoekt onder meer foto’s met planten en dieren. Haar door de natuur geïnspireerde werk ‘verbaast vanwege zijn gekte’, aldus de jury. Werk van Anne Geene is tot 26 mei te zien in de groepstentoonstelling Preview bij galerie Pennings in Eindhoven; tot 27 mei in galerie Wit in Wageningen, in de duo-tentoonstelling Natuurlijk!, samen met Herman de Vries; van 25 mei tot 16 juni tijdens het festival Analog Patronen in de Grafische Werkplaats in Den Haag; vanaf 1 juli tijdens de kunstmanifestatie Into Nature in de provincie Drenthe, en in het najaar met Arjan de Nooy in Fotomuseum Den Haag.

Varende expositie

Begin april gingen in Den Helder de trossen los van Zr. Ms. Holland met aan boord een expositie van zes kunstenaars van de Nederlandse Vereniging van Zeeschilders, onder wie Ludo van Well, Geel Huybers en Aly van der Wal. Het is uniek dat op een operationeel marineschip een expositie meevaart. Tot eind juli worden verschillende (wereld) havens aangedaan. Daar wordt telkens op het helikopterdek de expositie Floating ingericht. Bij positieve ervaring wordt overwogen op meerdere schepen van de Koninklijke Marine varende exposities in te richten.

Beeldenmanifestatie in Amsterdam: Attentie!

Deze zomer wordt in Amsterdam extra aandacht gevraagd voor beelden in de publieke ruimte met de manifestatie Pay attention please! Het is een initiatief van elf kunstinstellingen, waaronder De Appel, Framer Framed, Oude Kerk en het Stedelijk Museum. De manifestatie rond bestaande en nieuwe (tijdelijke) kunstwerken is van 21 juni tot en met 30 september.

Krabbé zoekt Gauguin

In twee eerdere televisiereeksen volgde Jeroen Krabbé al de sporen van Van Gogh en Picasso. Op dinsdag 1 mei start op NPO2 een nieuwe serie: Krabbé zoekt Gauguin. In onder meer Peru, Parijs, Kopenhagen en Tahiti volgt hij de Franse kunstenaar die een belangrijk inspirator was voor Van Gogh, Picasso en vele anderen.

Global Fine Art Award voor Fries Museum

Het Fries Museum in Leeuwarden heeft de publieksprijs van de prestigieuze Global Fine Art Awards ontvangen. Tijdens een gala in New York werd de tentoonstelling Alma-Tadema, klassieke verleiding verkozen tot winnaar van deze zogenaamde YOU-2 Award. De tentoonstelling trok vorig jaar 158.000 bezoekers en reisde daarna door naar Wenen en Londen.

Tussen Kunst en Kitsch in het Rijksmuseum

Het tv-programma Tussen Kunst en Kitsch bestaat 35 jaar. Vanwege dit jubileum worden voor de eerste keer opnames gemaakt in het Rijksmuseum in Amsterdam. De grote presentatietafel komt voor de Nachtwacht te staan. Omdat het museum elke dag geopend is, zijn de opnames deze keer ’s avonds, op zaterdag 2 juni. Er is een beperkt aantal kaarten voor.

Erik van Lieshout krijgt Dr. A.H. Heinekenprijs

De Dr. A.H. Heinekenprijs voor de Kunst 2018 is toegekend aan Erik van Lieshout. De jury prijst zijn werk vanwege het radicale, persoonlijke en confronterende karakter. De tweejaarlijkse Heinekenprijs is de grootste particuliere beeldende kunstprijs van Nederland, waaraan 100.000 euro verbonden is, onder meer voor een publicatie en/of tentoonstelling. De prijs is in 1988 door Alfred Heineken ingesteld voor toptalent in de kunst. Vanwege het 30-jarig jubileum van de Heinekenprijs, is er vanaf 14 juli in het Van Abbemuseum in Eindhoven een overzichtstentoonstelling van alle zestien laureaten, onder wie Peter Struycken, Daan van Golden en Mark Manders.

Bos Fine Art naar Den Haag (en New York)

Bos Fine Art is na dertig jaar Lelystad definitief verhuisd naar de Korte Vijverberg in Den Haag, naast het Mauritshuis. Sinds vorig jaar organiseerde de galerie voor geometrisch abstracte kunst er al enkele tentoonstellingen. Tegelijk verzet Bos Fine Art de bakens naar New York. Daar hangt sinds kort het werk van kunstenaars uit de galerie in beauty center Portofino, in hartje Manhattan. In Den Haag wordt de expositieserie Tentoonstelling zonder titel (TZT) voortgezet, met van 17 mei tot 10 juni Mirjam Berloth, Viktor Hulik en Cees Post, en vanaf 21 juni Christine Löw en Margriet van Engelen.

Drentse kunstroute Into Nature krijgt vervolg

Na de eerste editie in 2016 krijgt Into Nature dit jaar een vervolg, van 1 juli t/m 16 september. De kunstroute is deze keer in de zuidwesthoek van de provincie Drenthe, langs de grenzen met Friesland en Overijssel. Het thema is Out of darkness. Het team van curatoren wordt geleid door Hans den Hartog Jager. Er is onder meer werk van Anne Geene (winnares Volkskrant BK-prijs 2018) en lichtkunst van Olafur Eliasson uit IJsland.

Frame Award voor Stedelijk Alkmaar


Stedelijk Museum Alkmaar is winnaar van de Frame Awards, in de categorie Exhibition of the year. Het museum ontving de internationale prijs voor de tentoonstelling, Emanuel de Witte, meester van het licht (afgelopen najaar). Een vakjury en het publiek waardeerden met name de sfeervolle en theatrale ambiance die de Amsterdamse Studio OTW had gecreëerd.

Artiveerboot verbindt kunst in Appingedam

In Appingedam is deze zomer een proef met de ‘Artiveer’. Deze boot verbindt negen musea, galerieën en andere culturele plekken. Op vier vrijdagen – 11/5, 15/6, 20/7 en 17/8 – is het mogelijk met een passe-partout het Damsterveer te gebruiken en toegang te krijgen tot de deelnemende locaties.

Frans Hals Museum en De Hallen: Hof en Hal

Het Frans Hals Museum en De Hallen in Haarlem zijn één museum geworden, met één naam, maar nog steeds op twee locaties. Samen heten de instellingen nu Frans Hals Museum. De locatie aan het Grootheiligland wordt nu aangeduid met ‘Hof’, de voormalige Hallen aan de Grote Markt als ‘Hal’. Op beide plekken is t/m 16 september de tentoonstelling Rendez-vous met Frans Hals, met originele werken en experimentele interpretaties van kunstenaars als Shezad Dawood en Nina Katchadourian.

Eduardo Chillida in Rijksmuseumtuinen

De tuinen van het Rijksmuseum zijn in het voorjaar weer open gegaan. Vanaf 22 juni is er een tentoonstelling met stalen sculpturen van de Spaans-Baskische kunstenaar Eduardo Chillida (1924-2002). Hij wordt beschouwd als een van de meesters van de naoorlogse beeldhouwkunst en een van de belangrijkste Spaanse kunstenaars van zijn generatie. De tuinen zijn vrij toegankelijk.

Dans naar Hopper

Het Internationaal Danstheater en het Doelen Ensemble hebben zich laten inspireren door de schilderijen van Edward Hopper (1882-1967). De fotografische taferelen uit zijn schilderijen zijn opgerekt tot filmische scènes vol vervreemding, verstilling en melancholie. Wat gebeurde er voor of na die verstilde momenten? Voorstellingen t/m 30 mei.

COLUMN BOSZICHT

Familie

Op een van de levensgrote foto’s op de tentoonstelling Giorgio Morandi - Bologna in Museum Belvedere zien we een eenvoudige houten tafel, bevolkt door flessen, pullen, olielampen, vazen, kannetjes, kommetjes en potjes. Dat is het arsenaal van de schilder en graficus Giorgio Morandi (1890-1964) uit Bologna. Onder de tafel, op de tegelvloer, staat een nog groter aantal aarde- en glaswerk, bestoft, beduimeld of beschadigd.
Morandi’s oeuvre bestaat hoofdzakelijk uit tekeningen, etsen en schilderijen van zijn verzameling. Op een andere tafel in zijn atelier, dat tevens dienst deed als woon- en slaapkamer, arrangeerde hij zijn leven lang iedere keer opnieuw een aantal van zulke gebruiksvoorwerpen en schilderde er unieke stillevens van.
Morandi stroopte de rommelmarkten en curiosawinkeltjes in Bologna af op zoek naar nieuwe voorwerpen die bij voorkeur een fragiel, doorleefd en stoffig aanzien hadden. Want, vond hij, zo’n vaasje of kommetje had een leven achter de rug, dat moest je niet verheimelijken door er met de poetslap of de stofdoek overheen te gaan.
Potten, pullen en vazen zijn in oude culturen bewaarplaatsen van huisgeesten. Ook voor Morandi, schatplichtig als hij was aan de I taliaanse Pittura Metafysica, vertegenwoordigden ze dode stof met een levende ziel. Als je al die arrangementen van zijn collectie bekijkt, kun je je dat voorstellen. Familieopstellingen zijn het. Attributen die enigszins bedremmeld bij elkaar staan of voor zich uit dromen. Soms vormen ze een front naar de buitenwereld, dan weer poseren ze als een groepsportret, leunen ze tegen elkaar aan of zoeken ze aansluiting.
Morandi benadrukte niet alleen het verschil in persoonlijkheid door vorm, maar ook door kleur. Met verdunde olieverf, altijd in zachte aardetinten, gele en rode okers of gebroken wit, groene aarde, rode aarde en blauw. Meestal gelaagd geschilderd, zodat de onderste kleur door de bovenste heen schemert, een enkele keer kaal en schraal zodat de kwaststreek de levendigheid versterkt. E n geschilderd met een ogenschijnlijk onzekere hand, zodat de omtrekken lijken te vibreren.
Binnen de Italiaanse bovenklasse en intelligentsia was Morandi’s werk buitengewoon geliefd. Men wist niet wat het betekende. E r ging een poëtische en filosofische kracht van uit, maar waar ging het over? Kunst die je niet kon begrijpen, dat moest pas echte kunst zijn. Dus hingen veel Morandi’s in de salons van de aristocratie.
Dat zoveel Morandi’s nu in Nederland zijn te zien, is overigens een absolute zeldzaamheid. T/m 10 juni in Museum Belvedere bij Heerenveen. www.museumbelvedere.nl

Eric Bos

www.visualia.nl


KLEINE KUNSTIRRITATIES

Tegen interpretatie?


Regelmatig kom ik mensen uit de kunstwereld tegen die tegen interpretatie zijn. Dat zijn kunstenaars en museummensen die denken dat het interpreteren van kunst niet nodig of zelfs schadelijk is. Altijd gaat het om personen die het intuitieve maakproces en de formele elementen van kunst het belangrijkst vinden.
Het schoolvoorbeeld hiervoor is het essay van Susan Sontag, Against Interpretation, uit 1966. De Amerikaanse critica schreef dit in de nadagen van het Abstract Expressionisme dat zich op het gebaar van de kunstenaar en de zintuiglijke elementen van schilderijen concentreerde. Sontag valt uit tegen interpreten die aan het formele van kunstwerken voorbij zouden gaan, op zoek naar de inhoud die zij met behulp van freudiaanse en marxistische theorieen willen opdiepen. Zij denkt dat in dergelijke interpretaties het intellect wraak neemt op kunst die zo getemd en aan de alledaagse cultuur aangepast worden. Nu zijn zulke uitingen van intellectuelen niet zeldzaam, want niets voelt zo lekker als je ‘eigen soort’ onderuithalen. Maar Sontag bekritiseert ook kunstenaars wiens werk symbolische betekenissen bevat en die zelf al een voorzet voor interpretaties geven. Volgens haar maken zij of geen goed werk of men dient hun intenties te negeren, want de kwaliteit van kunst ligt niet in hun inhoud, maar in hun vorm.
De critica pleit ervoor om onze zintuigen te scherpen aan kunstwerken, teneinde meer te zien, te horen en te voelen dan we in het dagelijks leven doen. Hier is niets mis mee, maar het levert problemen op voor schrijvers die hun zintuiglijke ervaringen in woorden moeten vatten. Daarom dienen zij, volgens Sontag, een precieze en liefdevolle vocabulaire te ontwikkelen, gebaseerd op zintuiglijke, bijna erotische ervaringen met kunst.
Degenen uit de kunstwereld die momenteel tegen interpretatie zijn, delen veel van Sontags argumenten. Sommige kunstenaars leggen de nadruk op de formele elementen van kunst, anderen menen dat zij geheel intuitief werken, zonder expliciete betekenissen. Vaak denken zij dat theorieen en inbedding in de cultuur hun werk van onnodige ballast zullen voorzien. En ook kunstenaars die over de betekenissen van hun werk nadenken, kunnen bredere of meer diepgaande interpretaties als ongewenste intellectualisering opvatten. Vanuit het idee dat zij allesbepalend zijn voor hun werk, blijven zij vaak aan hun ideeen vasthouden. Bewuster nog dan kunstenaars gaan museummensen, die tegen een inhoudelijke benadering van kunst zijn, uit van formalistische ideeen en vinden theoretische interpretaties slechts zweverige onzin.
Aan dergelijke standpunten is echter veel af te dingen. Bij kunstenaars bestaat er altijd verschil tussen hoe zij en hoe anderen het werk zien. Geven zij hun werk prijs aan de openbaarheid, dan volgen er interpretaties van anderen die soms weinig met de oorspronkelijke intenties van doen hebben. Toch kunnen kunstenaars hiermee hun voordeel doen, want hierdoor wordt het mogelijk om zich van nieuwe aspecten binnen hun oeuvre bewust te worden. En dit is zeker het geval als zij met professionele interpreten samenwerken die goed kunnen kijken en luisteren, maar zelf ook iets in te brengen hebben. Zoiets is vooral van belang bij hedendaagse kunst die vaak weinig zintuiglijk is en zich op concepten of theorieen baseert. Van dergelijke kunst kan de inhoud niet genegeerd worden, omdat men daarmee een groot deel van het werk simpelweg wegdenkt. Formalistisch denkende museummensen zouden dit ter harte moeten nemen. Formalisme betekent niet alleen goed kijken, maar is zelf ook een theorie, afkomstig van de filosofie van Kant. Na de jaren vijftig zijn er nog vele theorieen bijgekomen. Iemand die professioneel met kunst omgaat, dient dus alert te zijn op de kunsttheorieen waarvan een werk uitgaat. Vaak is dat een mengsel van verschillende denkwijzen die eerst uitgeplozen moet worden om de onderlinge samenhang en invloed op het werk te begrijpen.
In de tijd van Sontag legden interpreten inderdaad vaak theorieen op aan kunstwerken. Een hedendaagse interpreet gaat echter anders te werk. Zo iemand verheerlijkt niet of de zintuiglijke of de intellectuele aspecten, maar bekijkt hun onderlinge samenhang. Hedendaagse kunst is zo veelzijdig, zo rijk aan verschijningsvormen en betekenissen dat interpreteren noodzakelijk is. Door goede interpretaties, waarvan er geen de uiteindelijke is, kunnen we meer zien, horen en voelen, maar ook kunstwerken, en de wereld die zij ons tonen, beter begrijpen.

Katalin Herzog

Zie weblog http://kunstzaken.blogspot.com

Katalin Herzog

Zie weblog http://kunstzaken.blogspot.com


Heeft u ideeën of suggesties voor de Kunst-Krant? Stuur ze ons. U kunt uw opmerkingen en ingezonden brieven mailen naar:
info@kunstkrant.com